Akt oskarżenia za dywersję: prokuratura mówi o konflikcie Polaków i Ukraińców

Według aktu oskarżenia, skierowanego 14 lipca 2026 r., Illia K. odpowie m.in. za udział w zorganizowanej grupie przestępczej, liczne akty dywersji i sabotażu oraz przygotowanie kolejnego działania wymierzonego przeciwko bezpieczeństwu państwa. Prokuratura wskazuje, że oskarżonemu grozi kara dożywotniego pozbawienia wolności.

Działania na rzecz obcego wywiadu

Śledczy ustalili, że od listopada 2024 r. do sierpnia 2025 r. oskarżony wykonywał zadania zlecane za pośrednictwem internetowego komunikatora przez nieustaloną dotąd osobę. Każde wykonane polecenie miał dokumentować fotografiami.

Jak podaje Prokuratura Krajowa, w ramach zleceń umieszczał napisy „Sława UPA” oraz czerwono-czarne flagi przypisywane Ukraińskiej Powstańczej Armii na obiektach o szczególnym znaczeniu symbolicznym. Wśród nich znalazły się m.in.:

• Pomnik Bohaterów Getta Warszawskiego,
• Pomnik „Rzeź Wołyńska” w Domostawie,
• pomnik upamiętniający Polaków zamordowanych przez OUN i UPA we Wrocławiu,
• budynki Polskiej Akademii Nauk oraz Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

Zdaniem śledczych działania te miały charakter zaplanowanej operacji psychologicznej.

– Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że działania oskarżonego nie były przypadkowymi aktami wandalizmu. Według ustaleń śledztwa stanowiły element działalności dywersyjnej prowadzonej na rzecz obcego wywiadu. Ich celem było wywoływanie napięć społecznych, pogłębianie antagonizmów pomiędzy Polakami i Ukraińcami oraz osłabianie poczucia bezpieczeństwa obywateli i zaufania do instytucji państwa – mówi prok. Przemysław Nowak, rzecznik prasowy Prokuratury Krajowej.

Przygotowania do akcji podczas defilady

Najpoważniejszy zarzut dotyczy przygotowania działania dywersyjnego podczas defilady z okazji Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia 2025 r.

Według prokuratury Illia K. miał przygotowywać przelot drona nad pojazdem, w którym podczas uroczystości miał znajdować się Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Z ustaleń śledczych wynika, że podejmował działania obejmujące uzgadnianie rodzaju urządzenia, sposobu finansowania zakupu, metody realizacji zadania, sposobu potwierdzenia jego wykonania oraz sposobów ograniczenia ryzyka wykrycia. Analizował również oferty zakupu drona i przebieg trasy defilady w rejonie Wisłostrady.

Do realizacji planowanego działania nie doszło, ponieważ oskarżony został zatrzymany 12 sierpnia 2025 r.

Zatrzymanie i postępowanie

Prokuratura informuje, że Illia K. początkowo przyznawał się do zarzucanych czynów i składał wyjaśnienia. W dalszym toku śledztwa zmienił stanowisko, nie przyznał się do winy i odmówił składania wyjaśnień.

- Akt oskarżenia został oparty na obszernym materiale dowodowym, obejmującym między innymi oględziny urządzeń elektronicznych, zapisy komunikacji internetowej, dokumentację fotograficzną, nagrania monitoringu, dane telekomunikacyjne oraz informacje dotyczące rozliczeń finansowych - przekazuje Przemysław Nowak, rzecznik prasowy Prokuratury Krajowej

Według ustaleń śledczych motywem jego działania były przede wszystkim korzyści finansowe. Wynagrodzenie za wykonywane zadania miał otrzymywać także w kryptowalutach.

Materiały dotyczące pozostałych osób mających należeć do tej samej zorganizowanej grupy przestępczej zostały wyłączone do odrębnego postępowania.

Kontekst wizyty Prezydenta Karola Nawrockiego

Informacje o akcie oskarżenia pojawiają się kilka dni po obchodach Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA, które odbyły się 11 lipca z udziałem Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

Podczas uroczystości prezydent podkreślał znaczenie zachowania pamięci historycznej oraz konieczność godnego upamiętnienia ofiar zbrodni wołyńskiej. W tym kontekście ustalenia prokuratury dotyczące umieszczania symboli gloryfikujących UPA na pomnikach poświęconych ofiarom OUN-UPA oraz innych miejscach pamięci pokazują – według śledczych – że sprawcy wybierali obiekty o szczególnym znaczeniu symbolicznym, mogące wywoływać silne emocje społeczne.

- Z ustaleń śledztwa wynika, że działania oskarżonego miały charakter zorganizowany i były wykonywane na zlecenie osoby działającej na rzecz obcego wywiadu. Ich celem było wywoływanie napięć społecznych, pogłębianie konfliktów narodowościowych oraz destabilizacja sytuacji wewnętrznej. Ostateczna ocena zgromadzonych dowodów należy jednak do niezawisłego sądu, a oskarżony korzysta z domniemania niewinności do czasu prawomocnego zakończenia postępowania – dodaje prok. Przemysław Nowak.