Rzeszowscy radni odrzucili ograniczenia sprzedaży alkoholu

Eksperci za ochroną młodzieży: „Alkohol to bezdyskusyjnie narkotyk”

Wnioskodawcą uchwały mającej na celu ograniczenie dostępności alkoholu na terenie Rzeszowa był radny Andrzej Dec. Kluczowym punktem debaty stało się wystąpienie prof. Barbary Łukasik, psycholog klinicznej, terapeutki uzależnień oraz byłej dyrektor Centrum Terapii Uzależnień. Profesor Łukasik przedstawiła głęboką argumentację opartą na strategii redukcji szkód, koncentrując się przede wszystkim na ochronie osób młodych przed wejściem w chorobę alkoholową.

- Mówimy tutaj o ograniczeniach sprzedaży w określonych godzinach, a nie o całkowitej prohibicji. Gdybyśmy mówili o alkoholu wprost – że jest po prostu legalnym narkotykiem – dzisiejszej dyskusji nad zasadnością tego głosowania w ogóle by nie było. Ta decyzja zawsze będzie budzić kontrowersje, ale rzetelna wiedza z zakresu uzależnień i wdrożenie mechanizmów ograniczenia dostępności mogłyby przynieść realną ochronę dla młodego pokolenia.

Kwestia piwa dzieli radnych. „Selekcja zamiast pełnego zakazu”

Projekt uchwały spotkał się jednak z natychmiastową krytyką dotyczącą jej wewnętrznej spójności. Najwięcej kontrowersji wzbudził fakt, że ograniczenia miały dotyczyć głównie alkoholi wysokoprocentowych, pozostawiając poza regulacją piwo. Radny Michał Wróbel wprost zapytał wnioskodawcę o przyczyny takiej selekcji: „Skąd i dlaczego w uchwale pojawia się podział na alkohol wysokoprocentowy, a nadal brakuje zakazu sprzedaży piwa?”

Odpowiadając na te zarzuty, Andrzej Dec przyznał, że kształt projektu był efektem poszukiwania politycznego konsensusu:

- Miałem do wyboru: albo zakazać całkowicie i zaryzykować natychmiastowe odrzucenie projektu, albo pójść na ustępstwa. Ta uchwała traktowana jest jako punkt wyjścia – może być w przyszłości dopracowana i zmieniona. Nie możemy jednak wprowadzić radykalniejszych zmian w tej chwili bez uzyskania oficjalnych zgód i opinii rad osiedli.

Wątpliwości te podzieliła radna Marta Niewczas, która ostro skrytykowała brak logiki w wybiórczym traktowaniu napojów wyskokowych. „Jeżeli piwo jest alkoholem, to nie rozumiem zasadności tej uchwały w takim kształcie. Profilaktyka to nie sam zakaz” – argumentowała radna, składając wniosek formalny o skierowanie dokumentu z powrotem do prac w komisji merytorycznej, aby tam dopracować jego założenia.

Frakcja sceptyków: Zapasy przed 22:00 i forowanie gastronomii

W toku dyskusji przeciwnicy uchwały podnosili argumenty wolnorynkowe oraz pragmatyczne. Radny Waldemar Walawander wskazywał, że administracyjne zakazy nie wpłyną na realne zmniejszenie spożycia, a jedynie zmodyfikują nawyki zakupowe mieszkańców Rzeszowa.

- Ludzie będą zwyczajnie kupować zapasy alkoholu przed godziną 22:00. Poza tym, kto da nam gwarancję, że w godzinach między 22:00 a 6:00 ktoś nie pójdzie do lokalu gastronomicznego i nie 'dopije się' tam dziesiątym czy piętnastym piwem? Uważam, że byłoby to skrajnie niesprawiedliwe, aby sklep detaliczny objęty był czasowym zakazem sprzedaży, podczas gdy knajpy i restauracje mogłyby nim swobodnie handlować – zaznaczał Walawander.

Wielu radnych poparło ten głos, sugerując, że zamiast zakazów miasto powinno skupić się na walce z agresywną reklamą wielkoformatową i kolorowymi banerami promującymi alkohol w przestrzeni publicznej.

W obronie rzeszowskiego handlu stanął również przedstawiciel lokalnych przedsiębiorców, Marcin Koza, który od dwóch dekad prowadzi sklep monopolowy. Powołał się on na oficjalne dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), które pokazują, że na przestrzeni lat Polska notuje dobre wyniki w kwestii przestrzegania i stosowania się do zapisów ustawowych, a kolejne restrykcje uderzą głównie w legalny biznes. Dodatkowo uzyskał zestawienie interwencji z ratownictwa medycznego Szczecina, który ma takie ograniczenia wprowadzone od kilku lat i wynika z nich, że jest tendencja wzrostowa interwencji do osób z silnym zatruciem alkoholowym.

Policja odpowiada na pytania o bójki: Brak prostej zależności

Debata nad uchwałą zbiegła się w czasie ze szczegółową analizą sprawozdania z realizacji Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii za rok 2025. W tym kontekście radna Marta Niewczas skierowała oficjalne zapytanie do szefa rzeszowskich funkcjonariuszy dotyczące twardych statystyk: jak wygląda kwestia bójek i pobić pod wpływem alkoholu w korelacji do punktów jego sprzedaży?

Głosu udzielił obecny na sesji młodszy inspektor Marek Pietrykowski, Komendant Miejski Policji w Rzeszowie. Jego wypowiedź jednoznacznie ostudziła zapał zwolenników teorii, że likwidacja nocnej sprzedaży zlikwiduje problem przemocy:

- W ogólnych statystykach liczba bójek i pobić na terenie miasta zanotowała spadek w stosunku do roku 2023, natomiast w odniesieniu do roku 2024 widoczny jest delikatny wzrost. Analizując te zdarzenia, nie widzimy jednak żadnej reguły wiążącej miejsca sprzedaży alkoholu z miejscami, w których dochodzi do bójek. Przestępstwa o charakterze bójki czy pobicia mają najczęściej charakter spontaniczny. Owszem, zdarza się i to nierzadko, że ich uczestnicy są pod wpływem alkoholu, jednak nie wiązałbym tego ściśle z konkretnymi punktami handlowymi. Miejsca tych zdarzeń są bardzo zróżnicowane i nie ma reguły co do tego, jaki wpływ na samą bójkę miał ewentualnie spożyty wcześniej alkohol.

Wyniki głosowań: Całkowity fiasko inicjatywy

Ostatecznie rzeszowscy radni odrzucili zarówno próbę ratowania uchwały poprzez odesłanie jej do komisji (wniosek Marty Niewczas), jak i sam dokument w głosowaniu końcowym. Zgodnie z oficjalnymi systemami liczenia głosów zaprezentowanymi na sesji, układ sił rozłożył się następująco:

Głosowanie nad wnioskiem o przeniesienie uchwały nr 9 do komisji:

• Uprawnionych do głosowania: 25
• Wszystkich głosujących: 23
• Nieglosujących: 2
• ZA skierowaniem do komisji: 7 (w tym m.in. M. Niewczas, A. Szala, M. Wróbel, B. Sak)
• Wstrzymało się: 1 (M. Szpyrka)
• PRZECIW skierowaniu do komisji: 15 (w tym m.in. A. Dec, W. Ziemiński, W. Walawander, W. Jaślar, S. Gołąb, R. Walawander, R. Kultys, W. Kotula, P. Kilar, R. Kulig, T. Niedzielska)
• Wynik: Wniosek odrzucony.

Głosowanie główne nad Uchwałą nr 9 (Ograniczenie dostępności alkoholu):

• Uprawnionych do głosowania: 25
• Wszystkich głosujących: 23
• Nieglosujących: 2
• ZA przyjęciem uchwały: 8 (w tym m.in. A. Dec, A. Woźniak-Kunicka, M. Szpyrka, K. Wróblewska, A. Szlachta)
• Wstrzymało się: 3 (K. Maciechowska, W. Ziemiński, B. Sak)
• PRZECIW przyjęciu uchwały: 12 (w tym m.in. M. Maciejczyk, W. Walawander, W. Jaślar, S. Gołąb, R. Walawander, R. Kultys, W. Kotula, P. Kilar, A. Szala, R. Kulig, T. Niedzielska, M. Wróbel)
• Ostateczny wynik: UCHWAŁA ODRZUCONA

Finanse profilaktyki miejskiej w 2025 roku

Warto zauważyć, że miasto Rzeszów przeznacza potężne środki na walkę z problemami uzależnień w ramach budżetu profilaktycznego. Zgodnie z przedstawionym radnym raportem za rok 2025, struktura wydatków na Miejski Program Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii (zamknięta w kwocie ponad 7,5 mln zł) prezentuje się następująco:

• Dotacje dla organizacji pozarządowych (NGO): 3 042 963,28 zł (40% budżetu)
• Działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS): 1 101 884,50 zł (15%)
• Programy realizowane w placówkach edukacyjnych: 1 099 860,34 zł (15%)
• Program przez SP ZOZ CLU: 720 000,00 zł (9%)
• Program przez SP ZOZ Nr 1: 475 000,00 zł (6%)
• Programy realizowane w Radach Osiedli: 458 452,41 zł (6%)
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 (pomoc indywidualna): 220 110,95 zł (3%)
• Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych: 216 103,48 zł (3%)
• Placówki Opiekuńczo-Wychowawcze: 207 482,84 zł (3%)

Odrzucenie uchwały Andrzeja Deca pokazuje, że większość rzeszowskich radnych woli opierać działania miasta właśnie na dotychczasowym, szerokim finansowaniu programów profilaktycznych i terapeutycznych, aniżeli na wprowadzaniu sztywnych, administracyjnych zakazów handlowych. Temat nocnego ograniczenia sprzedaży alkoholu w stolicy Podkarpacia zostaje tym samym na długi czas odłożony na półkę.

Systemowe wsparcie zamiast zakazów: Jak Rzeszów walczy z uzależnieniami w praktyce?

Odrzucenie administracyjnych ograniczeń handlowych nie oznacza, że miasto pozostaje bierne wobec problemu alkoholizmu i narkomanii. Przedstawiony na sesji raport dobitnie pokazuje, że Rzeszów stawia na wielotorową profilaktykę, edukację dorosłych oraz bezpośrednią ochronę najmłodszych, inwestując miliony złotych w konkretne programy pomocowe.

Działania te skupiają się wokół trzech kluczowych filarów:

Edukacji i profilaktyki rówieśniczej: Dział Higieny Szkolnej SP ZOZ Nr 1 w Rzeszowie zrealizował potężny program profilaktyki uzależnień i promocji zdrowego stylu życia, którym objęto aż 24 729 uczniów. W szkolnych gabinetach udzielono ponadto 5 101 indywidualnych porad. Miasto finansuje także nowoczesne formy dotarcia do wyobraźni młodych ludzi, takie jak spektakl profilaktyczny „Znaki szczególne”.

Wsparcia psychologicznego dla najmłodszych: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 w Rzeszowie świadczy specjalistyczną, indywidualną pomoc dla dzieci i młodzieży z problemami emocjonalnymi i społecznymi. W ramach programu zrealizowano 1 472 godziny świadczeń obejmujących terapię psychologiczną, psychoterapię oraz integrację sensoryczną (SI), z których skorzystało 173 młodych uczestników.

Kompleksowej terapii i leczenia: Gdy profilaktyka nie wystarcza i dochodzi do rozwinięcia choroby, kluczowe staje się podejście zorientowane na pacjenta. Zadanie to realizuje m.in. SP ZOZ Centrum Leczenia Uzależnień (CLU). Programy o wartości 720 000 zł obejmują tam nie tylko działania informacyjne, ale przede wszystkim specjalistyczną pomoc terapeutyczną i rehabilitacyjną dla osób już uzależnionych oraz ich całych rodzin.

Choć rzeszowski system dysponuje rozwiniętą siatką wsparcia, radni i eksperci zgodnie podkreślają: przed miastem wciąż długa droga i ogrom pracy. Kluczowym wyzwaniem na najbliższe lata pozostaje jeszcze silniejsze, zintegrowane i kompleksowe objęcie pacjenta opieką medyczno-terapeutyczną w momencie, gdy choroba jest już zaawansowana. Skuteczna walka z nałogiem wymaga bowiem płynnego przejścia od szkolnej pogadanki do profesjonalnego gabinetu odwykowego.