Koniec przyjaźni Przemyśla ze Lwowem? Prezydent Wojciech Bakun daje ultimatum i żąda przerwania gloryfikacji UPA

Jednocześnie włodarz Przemyśla skierował wniosek do Przewodniczącego Rady Miejskiej Marcina Kowalskiego o wprowadzenie pod obrady najbliższej sesji punktu dotyczącego dyskusji nad zasadnością dalszej współpracy z Miastem Lwów. Prezydent domaga się przeprowadzenia debaty oraz rozważenia zawieszenia lub całkowitego rozwiązania tej współpracy – w zależności od tego, jakie stanowisko zajmą władze Lwowa. 

W wystąpieniu skierowanym bezpośrednio do Mera Lwowa, Andrija Sadowego, prezydent Przemyśla stanowczo potępił inicjatywy gloryfikujące dowódców UPA odpowiedzialnych za masowe zbrodnie na polskiej ludności cywilnej i wezwał ukraińskich partnerów do publicznego zdystansowania się od tych działań. Jak zaznaczył, partnerstwo pomiędzy samorządami musi opierać się na wzajemnym szacunku, również w wymiarze pamięci historycznej obu narodów. W sytuacji, gdy jedna ze stron decyduje się na gloryfikację osób odpowiedzialnych za śmierć przodków drugiego partnera, dalsza współpraca w dotychczasowym kształcie staje pod dużym znakiem zapytania. 

Trzy scenariusze na stole. Od zamrożenia relacji po zerwanie umowy

Wobec zaistniałej sytuacji Prezydent Przemyśla oczekuje od radnych merytorycznej i opartej na faktach dyskusji, która uwzględni również oficjalną odpowiedź władz Lwowa. Włodarz miasta przedstawił samorządowcom trzy konkretne warianty dalszego postępowania. 

Pierwszym z nich jest formalne zawieszenie współpracy partnerskiej, obejmujące wstrzymanie oficjalnych wizyt, wspólnych inicjatyw oraz używania symboli partnerstwa, które obowiązywałoby do momentu wyraźnego odcięcia się Lwowa od inicjatywy upamiętnienia dowódców UPA. Drugim wariantem, przewidzianym na przypadek braku reakcji ze strony ukraińskich władz i wdrożenia uchwały w życie, jest całkowite rozwiązanie porozumienia o współpracy. Trzecie rozwiązanie polega na przyjęciu odrębnego stanowiska Rady Miejskiej w Przemyślu, które potępi glorifikację sprawców zbrodni na Polakach i twardo zdefiniuje warunki ewentualnej dalszej relacji. 

Pomoc humanitarna tak, milczenie w sprawie kata nie

W uzasadnieniu wniosku prezydent Bakun przypomniał o ogromnym zaangażowaniu Przemyśla i jego mieszkańców od pierwszych dni pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. To właśnie przez przemyski dworzec oraz przejście graniczne w Medyce przeszły setki tysięcy uchodźców, a miasto stało się kluczowym węzłem wsparcia humanitarnego, niosąc bezinteresowną pomoc również dla samego Lwowa. 

Gospodarz Przemyśla podkreśla jednak, że solidarność i wsparcie oferowane sąsiadom w trudnych chwilach nie mogą oznaczać przyzwolenia na milczenie w sprawach fundamentalnych dla pamięci narodowej. Relacje partnerskie nie mogą opierać się na akceptacji dla kultu postaci odpowiedzialnych za śmierć blisko 100 tysięcy Polaków na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. 

Debata, która odbije się echem po obu stronach granicy

Przedstawiony wniosek wywołał ogromne poruszenie wśród mieszkańców i radnych Przemyśla. Nadchodząca sesja Rady Miejskiej będzie sprawdzianem z tego, jak samorząd potrafi godzić bieżącą współpracę międzynarodową z ochroną prawdy historycznej i szacunkiem dla pamięci o ofiarach. Decyzja, która zapadnie w Przemyślu po poznaniu oficjalnej odpowiedzi władz Lwowa, z pewnością wyznaczy nowe punkty odniesienia dla relacji polsko-ukraińskich na szczeblu lokalnym.