Profilaktyka to nie szukanie choroby. Ekspertka z Rzeszowa obala popularne mity

O tym, co robimy źle i jak to zmienić opisuje Joanna Błajda z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Zdrowy styl życia to za mało

Jednym z najczęstszych mitów jest przekonanie, że zdrowe odżywianie i aktywność fizyczna zwalniają nas z badań profilaktycznych.

– Częstym błędem jest myślenie, że zdrowy tryb życia może nas zwalniać zupełnie z badań. Nawet jeśli dbamy o siebie, powinniśmy wykonywać badania profilaktyczne. To taki swoisty przegląd, który należy robić regularnie – podkreśla Joanna Błajda.

Ekspertka przypomina, że kobiety w Polsce mają dostęp do bezpłatnych badań, takich jak cytologia czy mammografia, wykonywanych w określonych odstępach czasu i dostosowanych do wieku oraz poziomu ryzyka.

Małe nawyki, wielki wpływ

Zdrowie nie zależy tylko od wielkich decyzji – często decydują o nim drobne, codzienne wybory.

– Każdego dnia podejmujemy dziesiątki małych czynności, które z czasem mają ogromny wpływ na nasze zdrowie – zaznacza ekspertka.

Jednym z niedocenianych czynników jest jakość powietrza.

– Oddychamy 24 godziny na dobę, a rzadko zwracamy uwagę na to, czym oddychamy. W domu ważne jest wietrzenie, szczególnie w nowych mieszkaniach, gdzie mogą uwalniać się szkodliwe związki – mówi Błajda.

Równie istotne jest powietrze na zewnątrz – zwłaszcza w kontekście pyłów zawieszonych. W dni o złej jakości powietrza lepiej ograniczyć aktywność na świeżym powietrzu.

Sen – naturalna regeneracja organizmu

Ekspertka zwraca też uwagę na znaczenie snu, który pełni nie tylko funkcję odpoczynku, ale także regeneracji.

– Podczas snu wydziela się melatonina, która wspiera układ odpornościowy i procesy naprawcze w organizmie – wyjaśnia.

Aby poprawić jakość snu, warto zadbać o całkowitą ciemność w sypialni i ograniczyć źródła światła.

Stres działa po cichu

Choć często bagatelizowany, stres ma realny wpływ na zdrowie.

– Stres nie działa bezpośrednio jak papierosy czy alkohol, ale osłabia układ odpornościowy. To tworzy warunki sprzyjające rozwojowi chorób, w tym nowotworów – podkreśla Błajda.

Objawy, których nie wolno ignorować

Niektóre symptomy bywają mylnie przypisywane przemęczeniu lub stresowi.

– Przewlekłe zmęczenie, które nie mija mimo odpoczynku, niezamierzona utrata masy ciała, przewlekły kaszel czy chrypka – to sygnały, których nie wolno bagatelizować – ostrzega ekspertka.

Jak dodaje, w większości przypadków nie oznaczają one poważnej choroby, ale szybka reakcja może uratować życie.

Profilaktyka od najmłodszych lat

Wciąż pokutuje przekonanie, że profilaktyka dotyczy głównie osób starszych. To błąd.

– Profilaktyka to proces, który powinien trwać całe życie. To przede wszystkim zapobieganie, dlatego działania powinny być wdrażane jak najwcześniej – zaznacza Joanna Błajda.

Wśród młodych osób szczególnie ważne są szczepienia przeciw HPV, podstawowe badania oraz budowanie świadomości własnego ciała, w tym nauka samobadania.

Najważniejsze przesłanie

Na koniec ekspertka zostawia prostą, ale kluczową wskazówkę:

– Badajmy się i nie bójmy się badań. Profilaktyka to nie jest szukanie choroby – to świadoma kontrola nad własnym zdrowiem.

Rafał Śliż, rzecznik podkarpackiego NFZ przypomina, że o zdrowie warto dbać nie od święta, lecz każdego dnia – zaczynając od małych kroków, które z czasem przynoszą wielkie efekty.
Rozmowa Joanny Błajdy z Rafałem Śliżem dostępna TUTAJ.