Obowiązek informowania ZUS o zawieraniu umów o dzieło funkcjonuje od 2021 roku. Dane za 2025 rok pokazują, że choć skala zjawiska pozostaje duża, to liczba zgłoszeń zaczyna delikatnie spadać.
– Od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. ZUS otrzymał w całym kraju ponad 1,1 mln formularzy RUD, a w woj. podkarpackim 21 tys. Dotyczyły one prawie 1,3 mln umów o dzieło zawartych w całej Polsce, z czego w naszym regionie zgłoszono 22,3 tys. takich umów. Informacje o umowach przekazało 69,6 tys. podmiotów w kraju, w tym ponad 2,5 tys. w województwie podkarpackim. W porównaniu z 2024 r. liczba zgłoszeń zmniejszyła się o 2,49 proc., a liczba umów o dzieło – o 6,5 proc. Było ich najmniej od pięciu lat, czyli od momentu uruchomienia rejestru w 2021 r. Jednocześnie liczba osób wykonujących umowy o dzieło pozostaje na zbliżonym poziomie. W 2025 r. było ich ok. 318 tys. w całym kraju, w tym 11,5 tys. na Podkarpaciu – informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim.
Cyfrowa rewolucja w ZUS
Coraz wyraźniej widać, że przedsiębiorcy przyzwyczaili się do elektronicznej obsługi formalności. W 2025 roku aż 92,46 proc. formularzy RUD zostało przesłanych przez portal eZUS. To najwyższy wynik od początku funkcjonowania rejestru.
Jeszcze w 2021 roku ZUS otrzymywał pocztą ponad 148 tys. zgłoszeń. Dziś to już tylko około 74 tys. rocznie. Osobiste wizyty w placówkach należą do rzadkości.
Umowy na kilka dni – standard rynku
Z danych ZUS wynika, że umowy o dzieło są najczęściej wykorzystywane do realizacji bardzo krótkich projektów. Aż 29 proc. z nich zawieranych jest na jeden dzień, a kolejne 7 proc. trwa zaledwie dwa dni.
Połowa wszystkich umów kończy się przed upływem tygodnia – mediana wynosi 5 dni. Jednocześnie średni czas trwania umowy to 34 dni, co pokazuje, że obok krótkich zleceń funkcjonują także bardziej rozbudowane projekty.
Kreatywni i specjaliści dominują
Ponad połowa wykonawców umów o dzieło pracuje w trzech sektorach gospodarki:
- informacja i komunikacja – 20,5 proc.,
- działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 17,5 proc.,
- kultura, rozrywka i rekreacja – 14,6 proc.
Największy wzrost w 2025 roku odnotowano w usługach administrowania i działalności wspierającej (o 10,2 proc.), natomiast największy spadek w przetwórstwie przemysłowym (o 8 proc.).
Gdzie najwięcej umów?
Liderem pozostaje województwo mazowieckie, gdzie zgłoszono blisko 580 tys. umów o dzieło. Na drugim biegunie znajduje się województwo warmińsko-mazurskie z wynikiem 9,7 tys.
Podkarpacie zajmuje 10. miejsce w kraju pod względem liczby zgłoszeń.
Kto pracuje na umowach o dzieło?
Wśród wykonawców nieznacznie przeważają mężczyźni (51,3 proc.). Najliczniejszą grupę stanowią osoby w wieku 30–39 lat – to niemal jedna czwarta wszystkich wykonawców. Osoby między 20. a 59. rokiem życia to ponad 80 proc. ogółu.
Cudzoziemcy stanowią około 6 proc. wykonawców. Najwięcej z nich pochodzi z Ukrainy (43,6 proc.) oraz Białorusi (30,5 proc.). W dalszej kolejności są m.in. obywatele Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Indii.
Najczęściej z umów o dzieło korzystają małe przedsiębiorstwa. Blisko 60 proc. podmiotów zgłaszających takie umowy to firmy zatrudniające do dziewięciu osób. Duże przedsiębiorstwa (powyżej 250 pracowników) stanowią jedynie 3,3 proc.
Stabilny obraz rynku
Po pięciu latach funkcjonowania rejestru widać, że rynek umów o dzieło jest stosunkowo stabilny. Dominują krótkie formy współpracy, wykorzystywane głównie przez małe firmy w sektorach kreatywnych i technologicznych.
Raport ZUS potwierdza też, że choć liczba umów nieco spada, to ich znaczenie na rynku pracy pozostaje istotne – szczególnie tam, gdzie liczy się elastyczność i szybka realizacja projektów.
Napisz komentarz
Komentarze