Kobiety, które wyprzedzały swoje czasy
Dziś własna działalność gospodarcza nikogo nie dziwi. Ponad sto lat temu sytuacja wyglądała jednak zupełnie inaczej, szczególnie gdy mowa o kobietach samodzielnie prowadzących zakład fotograficzny. Siostry Staszczakówny należały do pionierek tej dziedziny w Rzeszowie. Nie tylko zajmowały się fotografią, ale stworzyły własną pracownię, która na trwałe wpisała się w historię miasta.
Zakład otworzyły 29 czerwca 1920 roku na Placu Farnym. W 1935 roku przeniosły go na ulicę 3 Maja 5. Pracownia funkcjonowała przez kolejne dekady, stając się miejscem, w którym utrwalano twarze, rodzinne historie i codzienność mieszkańców dawnego Rzeszowa.
Dzisiaj, choć po działalności sióstr pozostały fotograficzne ślady, same właścicielki nie zajmują należnego im miejsca w powszechnej pamięci o mieście. To właśnie ma się zmienić.
Nie tylko fotografie. Odkryjemy prywatny świat sióstr
Wystawa „Odnalezione – historia sióstr Staszczakówien” nie będzie wyłącznie prezentacją dawnych zdjęć i historii zakładu. Jej wyjątkowość polega na tym, że pozwoli zajrzeć również za kulisy zawodowego życia fotografek.
Publiczność zobaczy nieznane dotąd fotografie pochodzące z ich pracowni, ale także materiały ukazujące prywatne życie sióstr. To szansa, by poznać je nie tylko jako przedsiębiorcze kobiety stojące za obiektywem, lecz także jako bohaterki własnej, osobistej opowieści.
Stare fotografie mają niezwykłą moc. Pokazują nie tylko wygląd ludzi i miejsc, ale potrafią przywrócić atmosferę minionych czasów. W tym przypadku pozwolą również odkryć fragment historii Rzeszowa, który przez lata pozostawał na uboczu.
Historia wydobyta z archiwów
Za odkryciem stoi Joanna Jęczalik, autorka projektu „Staszczakówny poszukiwane”. To efekt wieloletnich, autorskich badań archiwalnych, których celem było odnalezienie śladów działalności sióstr i przywrócenie pamięci o ich dorobku.
Joanna Jęczalik jest muzeolożką i animatorką kultury związaną z Rzeszowem. Interesuje się fotografią, jej historią i dziedzictwem kulturowym. Tworzy i kuratoruje projekty oraz wystawy poświęcone lokalnej historii i sztuce. Jest laureatką nagrody Prezydenta Miasta Rzeszowa za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania kultury. Obecnie koordynuje działania Rzeszowskiego Inkubatora Kultury w Estradzie Rzeszowskiej.
Projekt pokazuje, jak wiele ważnych opowieści o przeszłości miasta wciąż może kryć się w archiwach. Czasami wystarczy dotrzeć do zapomnianych fotografii, by na nowo opowiedzieć historię ludzi, którzy współtworzyli lokalną tożsamość.
Zobacz: „7000 kilometrów koszmarnego snu”
Rzeszów przypomni sobie o swoich pionierkach
Wystawa będzie okazją do spojrzenia na historię miasta z nieco innej perspektywy. Nie przez pryzmat znanych nazwisk i wielkich wydarzeń, ale przez losy kobiet, które swoją pracą i odwagą budowały jego codzienność.
Siostry Staszczakówny pozostawiły po sobie coś więcej niż fotograficzny dorobek. Ich zdjęcia są świadectwem epoki, a historia zakładu przypomina, że także kobiety miały swój udział w rozwoju rzemiosła, przedsiębiorczości i kultury Rzeszowa.
Być może właśnie dlatego ta wystawa jest tak cenna. Pozwala nie tylko zobaczyć niepublikowane wcześniej fotografie, ale przede wszystkim poznać osoby, które dotąd pozostawały za nimi niemal niewidoczne.
Wernisaż odbędzie się 26 listopada 2026 roku o godz. 18 w Rzeszowskich Piwnicach przy Rynku 26. Wystawę będzie można oglądać do 28 grudnia 2026 roku, w godzinach pracy obiektu.
Wstęp jest bezpłatny. Nie trzeba się wcześniej zapisywać.
Projekt „Staszczakówny poszukiwane” zrealizowano w ramach Stypendium Twórczego Miasta Rzeszowa. Partnerami są Estrada Rzeszowska i Rzeszowskie Piwnice.
Napisz komentarz
Komentarze