Zmarł kpt. Tadeusz Lutak „Pancerz”. Odszedł jeden z ostatnich świadków wojennej historii Podkarpacia

Tadeusz Lutak urodził się w 1917 roku w Żarnowej. Dorastał w odrodzonej Polsce i jako młody człowiek zdecydował się związać swoje życie ze służbą wojskową. Trafił do 2. Batalionu Pancernego w Żurawicy, a przed wybuchem II wojny światowej służył w jednostkach pancernych.

Brał udział w wydarzeniach związanych z zajęciem Zaolzia, Spisza i Orawy. We wrześniu 1939 roku znalazł się wśród żołnierzy walczących w obronie kraju. Służył w 121. kompanii czołgów lekkich 10. Brygady Kawalerii gen. Stanisława Maczka.

Po dostaniu się do niewoli nie zakończył jednak swojej walki. Uciekł z transportu i wrócił do rodzinnej Żarnowej.

Został „Pancerzem”

W czasie okupacji zaangażował się w działalność konspiracyjną. Od 1940 roku działał w Związku Walki Zbrojnej, a następnie w Armii Krajowej. Przyjął pseudonim „Pancerz”.

Był związany m.in. z grupą Stanisława Mikulskiego „Żmii” oraz strukturami organizacji wywiadowczo-dywersyjnej „Ruch”, działającej przy Inspektoracie Rzeszowskim AK.

Uczestniczył w działaniach wywiadowczych, sabotażowych i dywersyjnych. W 1944 roku został dowódcą drużyny dywersyjnej AK w Strzyżowie.

Przez lata opowiadał o tym, czego doświadczył

Po wojnie rozpoczął kolejny etap życia. Stał się jednym z tych ludzi, których osobiste wspomnienia pozwalały kolejnym pokoleniom lepiej zrozumieć wydarzenia sprzed dziesięcioleci.

Spotykał się z młodzieżą, historykami i mieszkańcami Podkarpacia. Współpracował z Instytutem Pamięci Narodowej, uczestniczył w uroczystościach patriotycznych i dzielił się wspomnieniami związanymi z Armią Krajową oraz Polskim Państwem Podziemnym.

Z biegiem lat jego świadectwo nabierało jeszcze większego znaczenia. Był jednym z ostatnich żyjących przedstawicieli pokolenia, które doświadczyło zarówno odrodzenia Polski po 1918 roku, jak i wojny, okupacji oraz działalności konspiracyjnej.

„Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”

W 2024 roku Sejmik Województwa Podkarpackiego przyznał Tadeuszowi Lutakowi Odznakę Honorową „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”.

Wyróżnienie było wyrazem uznania za jego wojenną służbę, działalność na rzecz zachowania pamięci historycznej oraz wieloletnie spotkania z młodymi ludźmi i przekazywanie im wiedzy o losach pokolenia, które walczyło o niepodległość.

Kpt. Lutak pozostawił po sobie znacznie więcej niż wojenny życiorys i odznaczenia. Pozostawił wspomnienia, których nie da się zastąpić książkami ani archiwalnymi dokumentami. Jego osobista historia była świadectwem wydarzeń, które dla kolejnych pokoleń pozostają już częścią historii.

5 października odszedł człowiek, którego życie obejmowało niemal całe stulecie polskich dziejów.

Żołnierz kampanii wrześniowej. Żołnierz Armii Krajowej. Konspirator. Dowódca. Patriota. Świadek historii.

Dla Podkarpacia był także człowiekiem, który przez lata przypominał, że za słowami „wojna”, „okupacja” czy „konspiracja” kryły się konkretne ludzkie losy, wybory i poświęcenie.

Rodzinie i Bliskim śp. kpt. Tadeusza Lutaka ps. „Pancerz”, a także jego Przyjaciołom, Towarzyszom Broni i całemu środowisku kombatanckiemu składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Spoczywaj w pokoju, Kapitanie.