Sejm za zaostrzeniem przepisów alkoholowych. W Rzeszowie podobna propozycja nie zdobyła większości

Przyjęta przez Sejm nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zakłada zaostrzenie przepisów dotyczących reklamy, promocji i sprzedaży napojów alkoholowych. Celem zmian jest ograniczenie ich dostępności, szczególnie dla osób młodych, oraz wzmocnienie działań na rzecz zdrowia publicznego.

Jedną z najważniejszych zmian ma być całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. Za złamanie przepisów przewidziano grzywnę od 30 tys. zł do 1 mln zł lub karę ograniczenia wolności.

Projekt przewiduje również wprowadzenie nocnych ograniczeń sprzedaży alkoholu w całym kraju, w godzinach od 22 do 6. Zakaz nie obejmie m.in. lokali gastronomicznych. Gminy mają ponadto uzyskać możliwość wprowadzania dodatkowych ograniczeń dotyczących sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Obowiązkowa kontrola wieku i zmiany na opakowaniach

Nowelizacja przewiduje także obowiązek sprawdzania wieku kupującego, jeśli sprzedawca ma wątpliwości co do jego pełnoletności. W przypadku nieokazania dokumentu potwierdzającego wiek sprzedaż alkoholu będzie musiała zostać odmówiona.

Zmiany obejmą również opakowania. Alkohol w opakowaniach o pojemności do 300 ml będzie mógł być sprzedawany wyłącznie w opakowaniach szklanych lub metalowych. Na opakowaniach mają się znaleźć ostrzeżenia dotyczące szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży i osoby niepełnoletnie, a także zagrożeń związanych z prowadzeniem pojazdów po jego spożyciu.

Ustawa zakłada również podwyższenie opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu oraz dodatkowe finansowanie działań profilaktycznych, w tym zajęć sportowych dla dzieci i młodzieży. Planowany termin wejścia nowych przepisów w życie to 1 stycznia 2027 roku.

Andrzej Dec złożył projekt uchwały w Rzeszowie

W Rzeszowie propozycja ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu pojawiła się jeszcze przed przyjęciem nowych regulacji na szczeblu krajowym. Rok temu radny Andrzej Dec złożył projekt uchwały dotyczący ograniczenia sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta.

Projekt zakładał zakaz sprzedaży w godzinach od 22 do 6 napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Ograniczenie miałoby obowiązywać w punktach handlowych na terenie całego Rzeszowa, a nie tylko w wybranych dzielnicach.

Istotnym elementem propozycji było objęcie zakazem sprzedaży piwa o zawartości alkoholu powyżej 4,5 proc. Projekt przewidywał również całodobowy zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych. Ograniczenia nie obejmowałyby lokali gastronomicznych, takich jak restauracje, puby i bary.

Duży nacisk położono na punkty sprzedające alkohol przeznaczony do spożycia poza miejscem sprzedaży, czyli przede wszystkim sklepy i stacje benzynowe.

952 punkty sprzedaży alkoholu w mieście

Jednym z argumentów przywoływanych w dyskusji była skala dostępności alkoholu w Rzeszowie. Z danych uzyskanych przez radnych, pochodzących z lipca 2025 roku, wynika, że w mieście działały 952 punkty sprzedaży alkoholu. Oznacza to średnio 208 mieszkańców na jeden taki punkt.

Zwolennicy ograniczeń wskazują, że łatwy dostęp do alkoholu w godzinach nocnych może przyczyniać się do zakłóceń porządku publicznego i zwiększać obciążenie służb ratunkowych. Podnoszą również argumenty związane ze szkodliwym wpływem alkoholu na zdrowie.

Projekt nie uzyskał jednak większości głosów radnych. Wśród zastrzeżeń pojawiły się kwestie dotyczące zakresu proponowanych ograniczeń i ich doprecyzowania. Warto przy tym zaznaczyć, że propozycja nie zakładała całkowitego zakazu sprzedaży wszystkich napojów alkoholowych w nocy, lecz obejmowała napoje zawierające powyżej 4,5 proc. alkoholu, a więc także mocniejsze piwa.

Rzeszów już wcześniej próbował wprowadzić nocną prohibicję

To nie pierwsza próba ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu w Rzeszowie. W 2019 roku miasto wprowadziło takie ograniczenia w Śródmieściu. Uchwała została jednak uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Wśród wskazywanych problemów znalazły się kwestie proceduralne, w tym brak wymaganych konsultacji społecznych. Zastrzeżenia dotyczyły również uzasadnienia wprowadzenia ograniczeń, w tym wzrostu interwencji policji i reakcji na skargi odnoszące się przede wszystkim do jednego sklepu.

Ponad 180 gmin wprowadziło nocne ograniczenia

Zwolennicy nocnej prohibicji wskazują, że podobne rozwiązania funkcjonują już w wielu polskich samorządach. W latach 2018–2024 ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu wprowadziło około 180 gmin. Na takie rozwiązanie zdecydowały się m.in. Kraków, Giżycko, Słupsk, Szczecin i Gdańsk.

Przeciwnicy ograniczeń zwracają natomiast uwagę na możliwe straty dla przedsiębiorców. Przypominają również, że Rzeszów wcześniej zwiększał liczbę dostępnych koncesji, a obecnie rozważa ograniczenie sprzedaży. Podnoszą też argument prawny, wskazując na los wcześniejszej uchwały dotyczącej Śródmieścia.

Dyskusja o dostępności alkoholu w Rzeszowie wpisuje się w szerszą debatę o polityce alkoholowej w Polsce. Nowe przepisy krajowe mogą zmienić warunki, w jakich samorządy będą prowadzić własną politykę w tej sprawie, jednak lokalne rozwiązania nadal będą wymagały odpowiedniego przygotowania i uzasadnienia.

Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Do tego czasu przepisy muszą przejść dalszą procedurę legislacyjną.