Kiedy ZUS ponownie przeliczy emeryturę? Sprawdź, w jakich sytuacjach można złożyć wniosek

Kiedy możliwe jest ponowne przeliczenie emerytury?

Z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości świadczenia może wystąpić emeryt, jeśli pojawią się nowe okoliczności mające wpływ na jego wysokość. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy:

• w momencie składania wniosku o emeryturę nie były dostępne wszystkie dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia,
• emeryt może obecnie udokumentować dodatkowe zarobki sprzed przejścia na emeryturę lub uzyskane już po przyznaniu świadczenia,
• po przyznaniu emerytury nadal pracował lub opłacał składki na ubezpieczenia społeczne.

W takich przypadkach ZUS może ponownie przeliczyć świadczenie, co często prowadzi do jego podwyższenia.

Sam wniosek nie wystarczy

Eksperci ZUS podkreślają, że sam fakt złożenia wniosku nie oznacza automatycznego przeliczenia emerytury. Jeśli emeryt nie posiada nowych dowodów, które mogłyby wpłynąć na wysokość świadczenia, wniosek jest bezzasadny.

Jak wyjaśnia Wojciech Dyląg, wielu seniorów składa wnioski o przeliczenie emerytury na formularzu ERPO, dostarczając m.in. książeczkę wojskową. Może ona jednak zostać uwzględniona tylko wtedy, gdy wcześniej nie była przedstawiona w ZUS i okres służby wojskowej nie został zaliczony do stażu pracy.

Dokumenty sprzed 1999 roku mają duże znaczenie

Warto pamiętać, że od 1999 roku każda osoba ubezpieczona posiada indywidualne konto w ZUS, na którym zapisywane są składki emerytalne. Wcześniej takie konta nie były prowadzone, dlatego w wielu przypadkach konieczne jest dostarczenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie oraz wysokość wynagrodzenia sprzed 1999 roku. Są one niezbędne do ustalenia tzw. kapitału początkowego.

W przypadku większych zakładów pracy, zatrudniających powyżej 20 osób, składki były odprowadzane zbiorczo za wszystkich pracowników. Dlatego dziś konieczne jest przedstawienie dokumentów potwierdzających indywidualne zatrudnienie i zarobki.

Jakie dokumenty mogą pomóc w przeliczeniu świadczenia?

Najczęściej są to:

• świadectwa pracy,
• zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
• legitymacja ubezpieczeniowa z wpisami o zatrudnieniu i zarobkach,
• umowy o pracę, angaże czy listy płac z archiwów,
• książeczka wojskowa lub zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji,
• wpisy o zatrudnieniu w dawnym dowodzie osobistym,
• legitymacje związków zawodowych,
• zeznania świadków – najlepiej byłych współpracowników.

Brak pełnej dokumentacji nie zawsze oznacza jednak zamkniętą drogę do przeliczenia emerytury. ZUS analizuje także tzw. dowody szczątkowe, które mogą pomóc w ustaleniu okresów zatrudnienia.

Inne okresy, które można udokumentować

Emeryci mogą również przedstawić dokumenty potwierdzające inne okresy wpływające na staż ubezpieczeniowy, np.:

• zaświadczenie z urzędu pracy o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych,
• dokument z ośrodka pomocy społecznej o pobieraniu zasiłku stałego, od którego były opłacane składki,
• odpis aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie o okresie opieki nad dzieckiem,
• dokumenty z uczelni potwierdzające okres studiów ukończonych przed 1999 rokiem (np. dyplom, indeks lub zaświadczenie z uczelni).

ZUS może potwierdzić niektóre okresy zatrudnienia

Osoby pracujące przed 1999 rokiem u małych przedsiębiorców, którzy zatrudniali do 20 pracowników, mogą liczyć na pomoc ZUS w potwierdzeniu okresów ubezpieczenia. W tym celu należy wypełnić formularz ERP-6, podając m.in. okres zatrudnienia, nazwę zakładu pracy lub dane pracodawcy, adres firmy oraz – jeśli jest znany – numer konta płatnika składek (NKP).

Podobne informacje powinni podać także przedsiębiorcy, którzy przed 1999 rokiem samodzielnie opłacali składki na ubezpieczenie społeczne. W formularzu ZUS EKP należy wskazać okres prowadzenia działalności, adres jej prowadzenia, numer konta płatnika oraz oddział ZUS, do którego opłacane były składki.

Ponowne przeliczenie emerytury może więc okazać się korzystne, ale tylko wtedy, gdy emeryt dysponuje nowymi dokumentami lub informacjami, które wcześniej nie zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości świadczenia.